Sony được thành lập năm 1946 dưới cái tên Công ty thiết kế viễn thông Tokyo, trong một căn nhà bị Mỹ ném bom ở thành phố Tokyo. Akio Morita - Chủ tịch Hội đồng Quản trị cùng với người bạn đồng sáng lập Sony - Masaru Ibuka đã xây dựng Sony trở thành một trong những công ty điện tử lớn và có nhiều sáng tạo nhất thế giới. Không ngừng sáng tạo để xây dựng những nhãn hiệu điện tử chất lượng cao lừng lẫy cho Sony, Akio Morita được mệnh danh là “người luôn đi tìm cái mới”. “Người khác nhìn trước mười phút trong khi người Nhật nhìn trước mười năm” là triết lý kinh doanh của ông.
“Tôi được hiện đại hóa ngay từ lúc còn nhỏ”
Ngày 26-3-1921, Akio Morita chào đời trong một gia đình giàu có và nổi tiếng ở làng Kosugaya, gần thành phố công nghiệp Nagoya. Đó là một gia đình có truyền thống nấu rượu Sakê ngon nhất và lâu đời nhất. Với niềm mong ước cậu con trai đầu lòng sẽ là người nối nghiệp gia đình, bố mẹ Akio đã tham khảo ý kiến của một học giả về văn học Nhật và văn học Trung Quốc để tìm cho con một cái tên thật ý nghĩa. Akio vừa có nghĩa là “sáng”, vừa có nghĩa là “phi thường”. Akio Morita được hiểu là “cánh đồng phì nhiêu”, cái tên này sẽ giúp cho con của họ sớm thành đạt trong đời.
Mẹ Akio là người quản lý mọi công việc trong gia đình và có ảnh hưởng rất lớn đối với ông. Mặc dù rất tôn trọng truyền thống văn hóa Nhật, nhưng chính bà là người đã đưa cả gia đình, đặc biệt là Akio vào nếp sống mới, nếp sống hiện đại. Biết Akio là đứa trẻ nghiêm túc và chăm học, trong phòng riêng của Akio, bà đặt thêm cho con một chiếc bàn nữa để làm thí nghiệm khoa học. Thay vì phải nằm thảm truyền thống như hầu hết người Nhật vẫn dùng để ngủ, bà mua cho Akio một chiếc giường theo kiểu Tây Phương… Chính vì thế, Akio đã tự hào nói rằng: “Tôi đã được hiện đại hóa ngay từ lúc còn nhỏ”.
Cậu bé ưa khám phá
Sự say mê khám phá và lòng yêu thích khoa học kỹ thuật được bộc lộ ở Akio từ rất sớm. Mới 8 tuổi, ông đã được chú đem về cho nhiều truyện, ảnh từ châu Âu. Chính từ đó mà ông bắt đầu có những cảm nhận mơ hồ về một “chân trời xa lạ”, ngoài nước Nhật mà ông đang sống. Akio tự nhủ, khi lớn lên sẽ đi du lịch và tự mình tìm hiểu thế giới.
Mẹ Akio rất thích âm nhạc cổ điển phương Tây và thường nghe bằng cái máy hát Vitrola cũ kỹ. Âm thanh của chiếc máy rất dở, vì vậy khi quay bằng tay chiếc máy hát cũ cho mẹ, cậu bé Akio 8 tuổi đã bắt đầu quan tâm đến việc tái tạo âm thanh. Cha mua về chiếc máy hát Vitrola mới chạy bằng điện với âm thanh kỳ diệu, Akio say sưa thả mình trong những bản nhạc sâu lắng của Ravel, Mozart, Beethoven, Bach và Brahms. Ông bắt đầu bị điện tử cuốn hút, sau này ông thú nhận là mình đã “mê mải với cái máy đến mức suýt bị đuổi ra khỏi trường”, dù ông luôn là một trong những học sinh dẫn đầu về các môn toán, lý, hóa.
Điều khác biệt ở Akio với nhiều đứa trẻ cùng tuổi khác là ông đã cảm nhận âm thanh bằng một quan điểm kỹ thuật chứ không phải bằng quan điểm nghệ thuật, điều dự báo cho sự xuất hiện của một tài năng, một nhà kinh doanh đầy sáng tạo và chắc chắn sau này.
Đón nhận thách thức
Mười chín tuổi, khi Akio bước chân vào Trường Đại học Osaka cũng là lúc thế chiến thứ hai nổ ra. Không lâu sau ngày nhập trường, Akio phải đứng trước sự lựa chọn khó khăn: hoặc là ông phải gia nhập Hải quân một thời gian ngắn và trở thành một sỹ quan kỹ thuật, hoặc ông sẽ ở trong Hải quân suốt đời và sẽ được cử đến nghiên cứu khoa học tại trường đại học của ông. Sau khi cân nhắc, Akio quyết định chọn hướng thứ hai, bởi hướng này cho phép ông được tiếp tục niềm say mê nghiên cứu khoa học.
Chiến tranh lan rộng, tất cả sinh viên khoa vật lý đều phải đặt dưới sự kiểm soát của giới quân sự. Akio được phái tới làm việc trong một công xưởng chuyên sản xuất những bộ phận máy bay của Nhật Bản. Sau đó, ông được chuyển đến một phòng thí nghiệm quang học để nghiên cứu việc chụp ảnh trên không. Trở thành một thành viên của nhóm nghiên cứu đặc nhiệm, chuyên nghiên cứu chế tạo những dụng cụ tìm nhiệt, Akio được làm quen với nhà nghiên cứu tài ba nhất nhóm - kỹ sư điện tử Masaru Ibuka, sau này trở thành người cộng tác thân thiết của ông.
Chiến tranh kết thúc, Nhật Bản thất bại. Với tư cách là thành viên của một nhóm nhà khoa học và kỹ sư đang tìm cách cải tiến vũ khí cho quân đội Nhật, Akio Morita cảm nhận thực trạng đó một cách sâu sắc. Chứng kiến cảnh hoang tàn của đất nước, ông hiểu rằng: muốn phục hưng sau chiến tranh và xây dựng một xã hội mới, nước Nhật phải huy động sức mạnh và tài năng của toàn dân tộc. Tinh thần bất khuất, tinh thần võ sĩ đạo truyền thống của người Nhật Bản đã bừng cháy trong ông. Những lời tuyên bố của Nhật Hoàng Hirohito trên đài phát thanh càng làm cho Akio thêm xúc động. Nhật Hoàng nói rằng: “Cần phải dọn đường cho một nền hòa bình vĩ đại cho các thế hệ mai sau”.
Nhưng để làm được như vậy, “họ phải chấp nhận những điều không thể chấp nhận được và phải chịu đựng những điều không thể chịu đựng nổi”. Nhật Hoàng kêu gọi dân tộc Nhật hãy chấp nhận thách thức “đuổi kịp đà tiến bộ của thế giới”. Đó là một thách thức mà Akio rất vui lòng đón nhận. Akio Morita bắt đầu cảm thấy, ông có thể đóng một vai trò nào đó trong việc phục hưng nước Nhật.
Thay vì phải nối nghiệp gia đình như ước muốn của bậc sinh thành, Akio đã chọn cho mình một hướng đi riêng - kinh doanh trong lĩnh vực điện tử. Cùng với người bạn Masaru Ibuka, Akio Morita đã thành lập Công ty thiết kế viễn thông Tokyo. “Trụ sở chính” của công ty là một căn nhà dột nát bị Mỹ ném bom ở thành phố Tokyo.
Thời gian đầu, công ty chỉ là một xưởng nhỏ sản xuất một số vôn kế và nhiều sản phẩm khác cho ngành điện tín. Để chuyên chở hàng hóa, họ chỉ có một chiếc xe tải nhỏ, cũ kỹ và người lái xe cũng chính là hai nhà lãnh đạo cao cấp của công ty. Đến khi cung cấp một số sản phẩm như bộ trộn và hệ thống studios cho đài NHK - đài phát thanh lớn nhất của chính phủ Nhật Bản do Mỹ kiểm soát, công ty của Akio và Ibuka mới thực sự chứng minh cho mọi người thấy sản phẩm của họ là những sản phẩm có chất lượng cao, và họ là những nhà kinh doanh có thể tin cậy được.
Không ngừng nghiên cứu, chế tạo ra những sản phẩm mang tính đột phá, năm 1950, chiếc máy ghi âm audio đầu tiên nặng 35kg của họ đã ra đời. Đó là sản phẩm tiêu dùng đầu tiên và cũng là sản phẩm đột phá đầu tiên của Công ty thiết bị viễn thông Tokyo.
Năm 30 tuổi, Akio Morita kết hôn với Yoshiko Kamei, xuất thân từ một gia đình nổi tiếng ở Tokyo trong lĩnh vực phát hành và xuất bản sách. Là người trợ lý đắc lực cho Akio, Yoshiko được ông đánh giá là “một nhà ngoại giao quốc tế nghiệp dư”. Ông đặc biệt ca ngợi tính cách của bà, xem bà là người đem lại sự thành đạt cho gia đình. Không chỉ thành công trong lĩnh vực kinh doanh, Akio còn là một người đàn ông hạnh phúc với một gia đình lý tưởng.
Chọn mặt gởi vàng
Trong những chuyến công du Hải ngoại, Akio nhận thấy cái tên Công ty thiết bị viễn thông Tokyo không được thuận tiện trong giao dịch thương mại nên ông quyết định rút ngắn. Trong khi giở một cuốn từ điển, Akio và Ibuka chú ý tới một chữ Latin là sonus - âm thanh, họ cũng biết rằng quân đội Mỹ đang chiếm đóng Nhật Bản thường gọi những thanh niên lanh lợi thông minh ở Nhật Bản là “sonny” hay “sonny boy”, chỉ cần bỏ đi một chữ là họ đã có một cái tên tuyệt diệu: Sony. Không tồn tại trong bất cứ từ điển nào, thuộc bất kỳ ngôn ngữ nào nhưng Sony lại là một cái tên vô cùng lợi hại đối với giới kinh doanh trong và ngoài nước.
Năm 1955, chiếc máy radio bán dẫn đầu tiên của Sony được tung ra thị trường. Hai năm sau đó là sự xuất hiện của chiếc máy radio bán dẫn bỏ túi đầu tiên, được xem là chiếc radio nhỏ nhất thế giới. Nhưng thời kỳ đó, hàng Nhật không mấy ai ưa chuộng, thậm chí còn bị coi thường. Sony lại cung cấp những mặt hàng chưa ai nhìn thấy bao giờ trên thị trường, phải làm thế nào để khách hàng thích món hàng đó?
Akio bắt đầu chiến dịch tiếp thị, không chỉ cho sản phẩm của công ty mà còn cho cả nước Nhật, vì theo như ông nói: “Tiếp thị là một hình thức của truyền thông”. Nỗ lực tiếp cận thị trường của Akio đã được đền đáp bằng đơn đặt hàng lớn của một công ty sản xuất đồ điện tầm cỡ của Mỹ - Bulova. Tuy nhiên, Bulova lại muốn bán radio bán dẫn dưới tên của họ. Từ chối Bulova, Akio tiếp tục đến các công ty khác để quảng bá sản phẩm của mình. Cuối cùng, ông cũng tìm được nơi để “chọn mặt gởi vàng”. Đó là một hệ thống cửa hàng bán lẻ với 150 cửa hàng trên khắp nước Mỹ. Điều quan trọng là ông đã bán nó dưới cái tên Sony.
“Biết mình, biết người…”
Năm 1961, Akio thành lập một công ty ở Mỹ mang tên Sony of America. Cũng trong năm đó, Sony phải đương đầu với một cuộc đình công lớn. Nhưng nhờ vào mối quan hệ tốt đẹp với công nhân từ trước, Akio đã giải quyết êm thắm chuyện đó. Ông nói: “Những công ty thành công nhất ở Nhật Bản là những công ty biết tạo ra ý thức đồng cam cộng khổ với người làm của mình… Về lâu dài, công việc kinh doanh của bạn hiện nay cũng như sau này nằm trong tay những người mà bạn thuê làm”.
Akio cũng được cha dạy rằng: trừng phạt công nhân hoặc tìm cách trách mắng người khác khi họ phạm sai lầm không phải là cách làm tốt. Theo ông, trong kinh doanh cũng như trong cuộc sống, mọi người cần phải động viên lẫn nhau, đặc biệt người lãnh đạo phải học kiên nhẫn và phải biết thông cảm với công nhân. Bản thân Akio Morita thường đi thăm những cửa hàng, văn phòng, xí nghiệp của Sony trên toàn thế giới để nói chuyện với những người làm như những thành viên trong gia đình. Ông đã chứng tỏ cho nhân viên của mình thấy rằng, họ là những người trong cùng đội ngũ và việc làm của họ được đánh giá cao. Chính sự gắn kết nội bộ đã giúp Sony liên tục tạo ra những sản phẩm có tính chất đột phá khiến cả thế giới phải nể phục.
“Nghiên cứu sẽ đưa chúng tôi vượt lên trước”
Akio Morita hiểu rằng, muốn tiếp tục thành công thì Sony phải luôn đi đầu trong những lĩnh vực mới. Bằng sự lao động không mệt mỏi của toàn đội ngũ lãnh đạo và nhân viên, Sony đã đạt được những thành quả đáng nể. Sony là công ty đầu tiên sản xuất ra Radio mạch rắn và Máy truyền hình bán dẫn. Đây cũng là công ty đầu tiên sản xuất máy stereo cầm tay “Walkman”, máy camera cầm tay và máy radio cỡ nhỏ. Sony cũng đã làm cho loại truyền hình đen trắng trở thành lạc hậu với máy TV Trinitron mới của họ. Sony còn sản xuất ra loại camera không dùng phim. Và máy tính đĩa mềm 3,5 insơ - 9cm của Sony là loại máy có bộ nhớ lớn nhất thế giới so với các sản phẩm cùng kích cỡ với nó.
Với khẩu hiệu: “Chúng tôi sẽ tạo ra những sản phẩm duy nhất của chúng tôi… Nghiên cứu sẽ đưa chúng tôi vượt lên trước”, Sony đã đầu tư một khoản tiền rất lớn cho việc nghiên cứu. Quyết tâm tạo ra những sản phẩm mới và không ngừng cải tiến, nhiều lĩnh vực điện tử đã được Sony triển khai trong một thời gian ngắn. Sản phẩm của Sony cũng ngày càng hoàn hảo.
Năm 1960, Sony mở một showroom tại quận Ginza ở Tokyo. Năm 1962, Akio tổ chức một showroom khác ở NewYork và quyết định đưa cả gia đình sang sống tại đây. Sony đã mở nhiều xí nghiệp trên khắp thế giới như: máy truyền hình “Trinitron” được sản xuất tại Wales, Barcelona và Đức; những thiết bị audio và video được sản xuất tại Pháp; băng cassette audio và những công cụ điện tử khác được làm tại Ý và Pháp; những đĩa quang học được sản xuất tại Áo… Năm 1994, khoảng 40% sản phẩm Sony bán trên thị trường châu Âu được sản xuất tại địa phương.
Không chỉ tung ra thị trường những máy cassette và máy video, Ibuka và Akio quyết định sản xuất hàng loạt băng kèm theo. Việc triển khai và sản xuất phương tiện ghi âm và ghi hình trở thành một trong những ngành kinh doanh chủ yếu của Sony. Để đưa phim và âm nhạc vào trong băng từ, năm 1988, Sony mua toàn bộ CBS Records với giá 2 tỷ USD, năm 1989 họ tiếp tục mua Columbia Pictures với giá 3,4 tỷ USD. Ngoài ra, Sony còn có sự cộng tác của nhiều ngôi sao ca nhạc nổi tiếng trên thế giới như: Mariah Carey, Michael Bolton, Bruce Springsteen, Mary Chapin - Carpenter và Dolly Parton.
Sony không những đã sản xuất những bộ phim hàng đầu như “Sleepless in Seatle”, mà còn đi đầu trong việc cải tiến công nghệ sản xuất phim. Các công ty Columbia và Tristar của Sony đã trở thành những công ty dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực sản xuất phim cũng như việc giải trí gia dình bằng phim video.
Bên cạnh đó, Sony là công ty đặc biệt quan tâm tới vấn đề môi trường, bảo tồn và bảo trợ. Với sự hậu thuẫn của Akio Morita, Sony ủng hộ cho một loạt sự nghiệp giáo dục, văn hóa và y tế. Ở Mỹ, Sony gây quỹ nghiên cứu bệnh ung thư và bệnh AIDS. Ở châu Âu là việc trùng tu cho những tượng đài, hơn thế Sony còn thành lập một công ty cùng với tổ chức phúc lợi Nhật Bản cung cấp việc làm cho nhiều người tàn tật, cung cấp tiền cho những trẻ em bị bệnh bại liệt cột sống ở Anh… Sony còn khuyến khích lòng từ thiện của công nhân và cổ vũ họ tham gia những hoạt động xã hội ở nhiều nước khác nhau trên thế giới... Với tất cả những hoạt động đó, Sony thực sự trở thành một công ty có tầm vóc quốc tế.
Ngày 25 tháng 11 năm 1994, Akio Morita chính thức nhường lại chiếc ghế chủ tịch cho thế hệ thứ hai sau ông là Noria Ohga. Với lòng biết ơn và tôn kính nhà sáng lập, trong một bản tuyên bố, vị chủ tịch mới của Sony đã phát biểu: “Tôi chắc chắn rằng toàn thể nhân viên của Sony sẽ làm hết sức để giữ gìn sự kính trọng mà Sony đã giành được và ngài Akio Morita đã góp phần tạo ra”. Ngày 03/10/1999, Morita qua đời tại Tokyo vì căn bệnh viêm phổi.
Di sản để lại
Không chỉ để lại cho nước Nhật và thế giới một thương hiệu Sony hùng mạnh, mà Morita còn để lại một di sản phong phú về những bí quyết điều hành và quản lý doanh nghiệp hiệu quả trong các tác phẩm ít ỏi. Năm 1966, ông viết “Never Mind School Records” (Đừng bận tâm thành tích ở trường). Tác phẩm đề cập đến triết lý tuyển dụng nhân viên của tập đoàn Sony. Điều cơ bản là ông không bao giờ quan tâm đến việc các ứng viên tốt nghiệp từ các trường đại học danh tiếng hay không? Thành tích học tập ở trường của họ như thế nào? Ông khẳng định rằng thành tích ở trường không thể thể hiện được chính xác hiệu quả công việc và sự thăng tiến của một người.
Thế nhưng cuốn tự truyện của Akio Morita với tựa đề “Made in Japan” (sản xuất tại Nhật Bản) mới thực sự tạo cơn sốt trong giới doanh nghiệp Nhật Bản. Một điều dễ nhận thấy là ông không chỉ tạo ra giá trị và của cải cho công ty mà còn tạo ra một tiền đề cho những sản phẩm với thương hiệu “made in Japan” đảm bảo chất lượng tiêu chuẩn thế giới. Tác phẩm được viết năm 1986 là sự kết hợp giữa lịch sử, triết học, quản trị kinh doanh và những suy nghĩ của ông về Sony và sự phát triển kinh tế của Nhật Bản trong tương lai.
Năm 1989, Morita và một chính khách người Nhật Ishihara Shitaro viết tác phẩm “The Japan That Can Say No” (Người Nhật có thể nói Không). Đây là một bài luận về sự tăng trưởng của kinh tế Nhật Bản. Trong đó, ông khuyến khích nước Nhật dành một vị trí tự do hơn trong kinh doanh và các vấn đề quốc tế. Tuy nhiên, tác phẩm gặp nhiều sự phản đối của nhiều quốc gia đặc biệt là Mỹ.
Hiện nay, những tác phẩm của Motita vẫn được các nhà kinh tế học bỏ công nghiên cứu và các doanh nhân Nhật lấy làm cẩm nang trong sự điều hành công việc.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét
♦Rất cảm ơn bạn đã ghé thăm blog !
♦Bạn có thể cho ý kiến của mình về blog xin vào phần nhận xét ở dưới.
♦Mọi ý kiến của bạn sẽ giúp blog ngày càng hoàn thiện hơn đáp ứng được nhu cầu cho chính bạn .
♦Nếu bạn muốn liên kết Logo với thongtin247 thì bấm vào đây