Nguyễn Thành Lưu - “Kinh doanh là một con đường dài của ý tưởng”

(thongtin247) -

Trẻ trung, táo bạo và giàu ý tưởng, đó là những gì làm nên hình ảnh của vị Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thông tin và Nội dung số Việt nam (vietcontent) - Nguyễn Thành Lưu. Mới đảm nhận cương vị quản lý tại Vietcontent được gần 2 tháng với sứ mệnh đưa Vietcontent trở thành nhà sản xuất và cung cấp nội dung lớn và uy tín tại Việt Nam, nhưng trong lĩnh vực tư vấn và nghiên cứu thị trườngthì tên tuổu cả anh đã được biết đến tư 2nhiều năm nay qua thương hiệu Markcomdo anh xây dựng nên từ lòng đam mê và số vốn ít ỏi tiết kiệm từ tiền làm thêm trong những năm du học tại Úc theo học bổng của Chính phủ Úc.

Khởi nghiệp từ 20.000 đô Úc

Sinh ra trong một gia đình nông thôn nghèo ở một vùng quê Ninh Bình đông an hem nhưng hiếu học đến mức trừ người anh đầu nhập ngũ sau chiến dịch biên giới Tây Nam khi mới tốt nghiệp phổ thông còn bốn anh em đều tự học (vìgia đình không có tiền để đến lớp ôn thi và cũng vì tự tin cho rằng chỉ cần ngồi nhà đọc sách cũng đỗ) và thi đỗ đại học. Thời thơ ấu, cậu bé Lưu không bao giờ nghĩ rằng sau này mình sẽ theo nghiệp kinh doanh mà luôn mơ ước được làm việc cho các tổ chức quốc tế như FAO, UNDP vì nghe nói đó là công việc tốt, hay được đi nước ngoài và… lương cao. Cậu tự đặt mục tiêu cho mình là trở thành chuyên gia giỏi về môi trường bởi hầu hết các tổ chức quốc tế đề rất quan tâm đến vấn đề môi trường. Nuôi ước mơ đó cậu đã nỗ lực rất nhiều để cuối cùng nhận được học bổng của Chính phủ Úc đi học về lĩnh vực môi trường.

Thế nhưng chỉ vài tháng sau khi đặt chân lên xứ sở Kanguru xinh đẹp, được tiếp xúc với môi trường kinh doanh sôi động thì quan điểm của Nguyễn Thành Lưu đã thay đổi hoàn toàn. Anh nhận ra rằng mình có những tố chất phù hợp với con đường kinh doanh hơn là trở thành một chuyên gia môi trường nên anh đã quyết định chuyển hướng sang lĩnh vực marketing và bắt đầu đam mê lĩnh vực mới này. Kể từ đó, tại thư viện trung tâm của Đại học Melbourne (Australia), có một lưu học sinh Việt Nam với chiếc ba lô khoác vai bên trong có hộp cơi trưa miệt mài tìm đọc tất cả các sách và tạp chí về marketing trong lúc rỗi. Đọc nhiều đến mức sau này đôi khi anh nói với nhân viên, nếu chịu khó và biết cách đọc chỉ cần một tháng cũng thu được nhiều kiến thức hơn cả bốn năm đại học làng nhàng.

Mặc dù học bổng của Chính phủ Úc cũng tương đối cao và đủ cho nhu cầu sinh hoạt và học tập nhưng biết rằng kinh doanh luôn đi kèm với rủi ro nên Nguyễn Thành Lưu vẫn đi làm thêm nhằm tạo vốn cho dự định kinh doanh sau này của mình với suy nghĩ “sẽ chỉ kinh doanh từ tiền làm thêm để nếu có gặp rủi ro cũng không ảnh hưởng gì đến gia đình”. Trải qua nhiều công việc khác nhau như hái táo, bán rau, dọn hàng… rất vất vả vì phải dậy sớm từ 5h sàng đi làm đến 6h chiều trong những ngày thứ bảy và chủ nhật đã giúp anh tích lũy được 20 ngàn đo la Úc (tương đương 150 triệu đồng vào năm 2002) làm vốn bắt đầu cho sự nghiệp kinh doanh của mình.

Trở về nước với 20 ngàn đô la Úc trong tay, Nguyễn Thành Lưu quyết định khởi nghiệp. Quyết định kinh doanh của anh làm cả gia đình lo ngại vì ai cũng nghĩ với học vấn của anh nên xin việc làm ổn định là tốt nhất chứ kinh doanh sẽ vất vả và rất bấp bênh nhưng anh vẫn quyết tâm và thuyết phục gia đình bằng lập luận “sẽ chỉ kinh doanh trên khoản tiền này thôi, nếu thất bại sẽ quay lại xin việc và đi làm cho các tổ chức quốc tế”. Quyết tâm đo đã giúp Nguyễn Thành Lưu dấn thân vào con đường kinh doanh.

Nói vậy không có nghĩa là con đườn kinh doanh của anh quá bằng phẳng. Trong những ngày đầu anh phải loay hoay chọn ngành để kinh doanh vì với số vốn khiêm tốn như vậy thì khá khó chọn lĩnh vực. Sau khi cân nhắc anh chọn khởi nghiệp trong lĩnh vực nghiên cứu thị trường và tư vấn bởi anh thấy rằng nghiên cứu và tư vấn không cần “vốn lớn” mà chỉ cần “óc lớn”. Hơn nữa theo kinh nghiệm của anh ngành nghiên cứu thị trường ở Úc rất phát triển, việt Nam chắc chắn cũng sẽ đi theo con đường đó nên thị trường cũng sẽ lớn. Dám nghĩ dám làm, ngày 16/09/2002 Công ty nghiên cứu thị trường và tư vấn Markcom ra đời trong một căn phòng 16m2 với 3 chiếc máy tính và 4 nhân viên chấp nhận đối mặt với vô vàn khó khăn để từng bước tạo dựng uy tín trên thương trường.

Sáng tạo quyết định thành công

Ngay từ buổi đầu bước chân vào thương trường, Nguyễn Thành Lưu đã xác định kinh doanh muốn thành công ngòi niềm đam mê phải sáng tạo không ngừng và điều đó càng đúng trong lĩnh vực nghiên cứu và tư vấn bởi “làm tư vấn là phỉa thuyết phục được lãnh đạo các công ty, tổ chức - những người cực giỏi trong lĩnh vực của họ, do đó nếu ý tưởng của mình không mới, giải pháp của mình không sáng tạo thì họ sẽ quên mình ngay lập tức”, Nguyễn Thành Lưu giải thích như vậy. Hơn nữa, anh biết rõ là có sáng tạo thì sản phẩm mới có thể cạnh tranh được.

Với tư tưởng sáng tạo là cốt tử nên từ 2002 đến nay hoàng loạt ý tưởng kinh doanh và giải phápmới đã được anh đề xuất và triển khai như hệ thống quản trị chất lượng phục vụ khách hàng theo mô hình servicescape cho ngành bưu chính viễn thông, mô hình đo lường và phân tích chỉ số sức cạnh tranh của sản phẩm/dịch vụ (PCI – Product Competitiveness Index) phục vụ thiết kế chiến lược cạnh tranh, đo lường chỉ số định (DCD – Decision Changing Distance) để thiết lập hệ thống phân phối tối ưu…

Dường như những ý tưởng sáng tạo của Nguyễn Thành Lưu chưa dừng lại ở đó. Chỉ gần 2 tháng đảm nhận vị trí Tổng Giám đốc, Vietcontent đã triển khai một loạt dự án mới. Đầu tiên là việc ra mắt Trung tâm Đo lường Chỉ số Việt Nam (Viet Ratings) với các dự án như đo lường chỉ số niềm tin của nhà đầu tư chứng khoán (SOI – Stock Optimism Index) đã được Cục Bản quyền tác giả cấp chứng nhận bản quyền và đang trong giai đoạn lực chọn đối tác triển khai và công bố hàng tuần đề phục vụ các nhà đầu tư chứng khoán, chỉ số tiếp cận truyền thông (media rating) cho các chương trình phát thanh và truyền hình, chỉ số hài lòng của người dân với các dịch vụ công… Tiếp đó là thức đẩy phát triển Trung tâm Nội dung & Sự kiện với các chương trình như dự án “Một triệu lời yêu” xác lập kỷ lục Việt Nam và để cử kỷ lục thế giới với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành đất nước tình yêu, gia đình Việt Nam hạnh phúc hơn và người Việt Nam giàu lòng yêu thương hơn, dự án Diễn đàn Phát triển Doanh nghiệp Việt Nam (Viet Forums) với 12 diễn đàn được tổ chức thường niên vào 12 tháng trong năm cho đội ngũ cán bộ cấp trung tại các doanh nghiệp như giám đốc tiếp thị, giám đốc tài chính, giám đốc nghiên cứu & phát triển.. hay việc thiết kế, đang ký bản quyền và chuẩn vị ra mắt một gameshow mới hấp dẫn kết nối nhà tuyển dụng với người tìm việc trực tuyến trên truyền hình với tên gọi “Đấu trườngviệc làm” dự kiến vào tháng 1/2008…

Với suy nghĩ rằng trong kỷ nguyên số hóa hiện nay, nội dung (content) sẽ quyết định tất cả do đó anh hy vọng sứ sáng tạo sẽ đưa Vietcontent trở thànhmột nhà sản xuất và cung cấp nội dung lớn và uy tín tại Việt Nam.

“Khách hàng yêu cầu một chúng ta làm hơn một ”

Vạn sự khởi đầu nan, lúc mới thành lập công ty, Nguyễn Thành Lưu đã gặp vô vàn khó khăn để chèo lái công ty. Vào thời điểm năm 2002, lĩnh vực nghiên cứu thị trường ở Việt Nam chưa phổ biến vì đa số doanh nghiệp chưa có thói quen sự dụng dịch vụ nghiên cứu từ bên ngoài. Trong vài tháng đầu công ty chỉ có được 2 hợp đồng nhỏ, trị giá vài triệu đồng. Đã có người nói với anh sau khi ngha anh thuyết trình về lợi ích từ dịch vụ nghiên cứu thị trường: “Xin lỗi, dịch vụ của anh rất haynhưng ở đây chứng tôi thành công bằng quan hệ chứ không phải bằng nghiên cứu!”. Đã có những lúc nản lòng nhưng nhờ sự động viên của gia đình anh vẫn kiên trì bám trụ và theo đuổi kế hoạch kinh doanh của mình. Anh đã cùng an hem nhân viên triển khai một chiến lược kinh doanh “khách hàn yêu cầu một, chúng ta làm hơn một” và điều đó đã giúp anh có được những thành công đầu tiên.

Thường trong nghiên cứu, khách hàng chỉ đưa ra các yêu cầu nghiên cứu theo nhu cầu hiện tại của họ. Đối với nhà cung cấp dịch vụ, đáp ứng tốt các yêu cầu đó đã hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên đề phát triển và tạo uy tín cho công ty ngay từ đầu Nguyễn Thành Lưu đã áp dụng chiêu thức khách hàng đưa ra yêu cầu nhưng công ty phải cố gắng tìm tòi suy nghĩ và đề xuất bổ sung thêm những thông tin mới ngoài yêu cầu nhưng dự kiến là sẽ có ích trong dài hạn cho khách hàng mà không tăng thêm chi phí.

Nhờ vậy, sau những hợp đồng nhỏ ban đầu khách hàng dần biết đến công ty non trẻ của anh và công ty từng bước xác lập được vị thế trên thị trường dịch vụ nghiên cứu thị trường và tư vấn giải pháp.


Triết lý nhân sự “3T”

Ngoài triết lý kinh doanh sáng tạo và chiến lược “làm nhiều hơn khách hàng mong đợi” một trong những điểm quan trọng làm nên thành công của Nguyễn Thành Lưu là chính sách quản lý nhân sự “khôn khéo”. Trong tình hình chung của Việt Nam hiện nay, nhân sự giỏ đang rất thiếu, và để tìm được một người giỏi trong lĩnh vực nghiên cứu, tư vấn thì lại càng khó hơn. Khi tìm người cộng tác nah thường không quan tâm nhiều đến bằng cấp kinh nghiệm mà chỉ quan tâm đến 3 yêu cầu “nghĩ được, nói được, viết được”.

Tuy chỉ là ba điều đơn giản nhưng lại rất khó tìm. Nghĩ được tức là phải có tư duy hệ thống, tư duy sáng tạo đến mức chỉ cần nhìn qua công việc được giao là đã biết được việc gì cần làm và làm như thế nào tốt nhất. Nói được tức là có thể trình bày rõ ràng, logic và thuyết phục tư duy và ý đồ của mình. Còn viết được là có khả năng viết đúng và viết tốt các thể loại văn bản hteo phương châm không thừa một chữ và không thiếu một chữ. Đó là chưa kể một chuyên gia nghiên cứu giỏi không những phải có ý tưởng sáng tạo mà phải có kiến thức sâu sắc về marketing và kỹ thuật xử lý thông tin dữ liệu. Anh còn ví, nghề nghiên cứu giống như nghề chẩn đoán bệnh qua phim X quang. Chụp phim thì phòng mạch nào cũng chụp được nhưng để đọc phim chuẩn phải có bác sỹ giỏi. Chính vì vậy, để tìm được nhân viên giỏi trong nghề này rất khó. Điều này buộc anh phải tìm kiếm người phù hợp, không ngại ngần tạo điều kiện tốt nhất về môi trường làm việc, chế độ lương thưởng… mà còn sẵn sang chuyển nhượng cổ phần ưu đãi để họ yên tâm làm việc và cống hiến.

Ngoài ra đối với những chuyên gia giỏi nhưng không có điều kiện gia nhập công ty anh áp dụng chính sách cộng tác viên linh hoạt và đưa họ trở thành vệ tinh tham gia vào cuỗi cung cấp dịch vụ của công ty. Điều này đã giúp công ty không cần thiết phải duy trì đội ngũ nhân sự quá lớn nhưng lại có thể triển khai đồng loạt các dự án sử dụng nhiều nhân sự.

Theo anh trong bối cảnh Việt Nam hiện nay nếu quản lý nhân sự hoàn toàn theo chữ “Tâm” thì cũng có thể dẫn đến việc một số nhân sự “lạm dụng” gây ảnh hưởng không tốt đến môi trường làm việc trong công ty. Còn nếu quản lý chặt chẽ theo qui chế thì sẽ giảm sức sáng tạo vốn rất cần thiết trong ngành. Do đó, triết lý quản lý nhân sự được anh sử dụng là triết lý “3T” đó là “Tâm Trí Tín” theo nghĩa “dựa chắc trên chữ Tâm, thực hiện khôn khéo theo chữ Trí, và hợp tác bền chặt bằng chữ Tín”.


Con đường phía trước

Hiện nay ngoài cương vị là Chủ tịch Markcom Group, Nguyễn Thành Lưu đang đảm nhận trọng trách Tổng Giám đốc với nhiện vụ đưa Vietcontent trở thành nhà sản xuất và cung cấp nội dung lớn tại Việt Nam. Bên cạnh đó, anh cũng được các thành viên sáng lập một công ty lớn sắp ra đời về bán hàng trên truyền hình tin tưởng và giao phó nhiệm vụ. Tin rằng với tâm huyết và sức sáng tạo của mình thông qua các doanh nghiệp mà anh tham gia sẽ góp phần vào sự nghiệp chấn hưng dân tộc, chấn hưng đất nước.

Phước Hà - Phạm Vũ